Prężność rodzinna i spostrzegane wsparcie społeczne jako predyktory wrażliwości na wstręt w grupie studentów

Abstract

Celem pracy było określenie zależności między prężnością rodzinną, spostrzeganym wsparciem społecznym oraz wrażliwością na wstręt w grupie studentów, a także sprawdzenie, czy wsparcie społeczne pełni rolę mediatora w relacji między prężnością rodzinną a wrażliwością na wstręt. Badanie osadzono w trzech perspektywach teoretycznych: koncepcji prężności rodzinnej, modelu buforowego wsparcia społecznego oraz ujęciu wstrętu jako elementu behawioralnego układu immunologicznego. W badaniu uczestniczyły 243 osoby spełniające kryterium bycia studentem, w wieku od 18 do 26 lat. Zastosowano trzy narzędzia badawcze: polską adaptację Skali Oceny Prężności Rodzinnej FRAS-PL, Wielowymiarową Skalę Spostrzeganego Wsparcia Społecznego MSPSS oraz polską wersję Kwestionariusza Oceny Wrażliwości na Wstręt KOWW/QADS. W analizie danych wykorzystano statystyki opisowe, analizę rzetelności, korelacje Pearsona, analizę regresji oraz analizę mediacji. Uzyskane wyniki wykazały, że wyższa prężność rodzinna wiąże się z niższą ogólną wrażliwością na wstręt oraz z wyższym poziomem spostrzeganego wsparcia społecznego. Nie potwierdzono natomiast istotnej zależności między globalnym poziomem wsparcia społecznego a ogólną wrażliwością na wstręt. Analizy szczegółowe wykazały, że wsparcie rodzinne było silniejszym predyktorem niż wsparcie od przyjaciół w odniesieniu do wstrętu interpersonalno-zakaźnego. Nie potwierdzono również hipotezy o klasycznej mediacyjnej roli wsparcia społecznego w relacji między prężnością rodzinną a wrażliwością na wstręt. Wyniki wskazują, że rodzina jako system adaptacyjny może odgrywać istotną rolę w kształtowaniu emocji obronnych, jednak mechanizmy tych zależności mają charakter złożony i wymagają dalszych badań.The aim of this study was to examine the relationships between family resilience, perceived social support, and disgust sensitivity in a sample of university students, as well as to test whether social support mediates the relationship between family resilience and disgust sensitivity. The study was grounded in three theoretical perspectives: the concept of family resilience, the buffering model of social support, and the view of disgust as a component of the behavioral immune system. The sample consisted of 243 participants who met the criterion of being university students, aged between 18 and 26 years. Three research instruments were used: the Polish adaptation of the Family Resilience Assessment Scale (FRAS-PL), the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), and the Polish version of the Questionnaire for the Assessment of Disgust Sensitivity (QADS/KOWW). Data analysis included descriptive statistics, reliability analysis, Pearson correlations, regression analysis, and mediation analysis. The results showed that higher family resilience was associated with lower overall disgust sensitivity and higher perceived social support. However, no significant relationship was found between the global level of perceived social support and overall disgust sensitivity. Detailed analyses indicated that family support was a stronger predictor than friend support in relation to interpersonal-contamination disgust. The hypothesis concerning the classical mediating role of social support in the relationship between family resilience and disgust sensitivity was not confirmed. The findings suggest that the family, as an adaptive system, may play an important role in shaping defensive emotions; however, the mechanisms underlying these relationships are complex and require further investigation.