Związek między religijnością i sensem życia a lęk przed śmiercią u seniorów

Abstract

Celem niniejszej pracy było zbadanie poziomu religijności, poczucia sensu życia oraz lęku przed śmiercią u osób starszych, a także określenie zależności między tymi zmiennymi. Badnaie miało charakter jakościowy i obejmowało wywiad półustrukturyzowany, obserwację oraz wykorzystanie metod diagnostycznych, takich jak testy psychologiczne. W badaniu wzięło udział pięć osób w wieku od 65 do 70 lat, w tym cztery kobiety i jeden mężczyzna. Do pomiaru wykorzystano Test Sensu Życia (Purpose in Life Test - PIL) opracowany przez Crumbaugha i Maholicka, zmodyfikowaną wersję skali The Collett-Lester Fear of Death Scale (CL-FODS) oraz założenia Skali Centralności Religijności (Centrality of Religiosity Scale-CRS) opracowanej przez Hubera. Uzyskane wyniki mogą sugerować, że zarówno religijność jak i poczucie sensu życia odgrywają istotną rolę w życiu osób starszych. W zakresie lęku przed śmiercią zaobserwowano większe zróżnicowanie wyników. U większości badanych niższy poziom lęku dotyczył własnej śmierci, natomiast silniejsze obawy koncentrowały się wokół procesu umierania oraz śmierci osób bliskich. Wyniki te mogą sugerować, że relacje interpersonalne i emocjonalne odgrywają istotną rolę w przeżywaniu lęku egzystencjalnego. W kontekście dalszych badań zasadne wydaje się rozszerzenie grupy badawczej o większą liczbę uczestników, co umożliwiłoby uzyskanie bardziej reprezentatywnych wyników oraz szerszą możliwość ich generalizacji.The aim of this study was to examine the level of religiosity, meaning in life, and death anxiety among older adults, as well as to determine the relationships between these variables. The study had a qualitative design and included a semi-structured interview, observation and the use of diagnostic methods such as psychological tests. Five individuals aged between 65 to 70 participated in the study, including four women and one man. The following instruments were used: The Purpose in Life Test (PIL) developed by Crumbaugh and Maholick, a modified version of the Collett-Lester Fear of Death Scale (CL-FODS) and the assumptions of the Centrality Scale (CRS) developed by Huber. The obtained results may suggest that both religiosity and meaning in life play an important role in the lives of older adults. Greater variability was observed around death anxiety. In most participants a lower level of anxiety concerned their own death, while stronger concerns were related to the process of dying and the death of loved ones. These findings may suggest that interpersonal relationship and emotional attachment play an important role in experiencing existential anxiety. In the context of future research, it seems justified to expand the study group to include a larger number of participants, which would allow for obtaining more representative result and broader possibilities for generalising the findings.